Malta Kuşatması (1565), Osmanlı İmparatorluğu’nun Malta Adası’nı ele geçirmek amacıyla Saint Jean Şövalyeleri’ne karşı düzenlediği büyük bir askeri harekattır. Bu kuşatma, tarihte “Büyük Kuşatma” olarak da bilinir ve Akdeniz’deki güç dengelerini etkilemiştir. İşte kuşatmanın detayları:
Arka Plan ve Sebepler
- Stratejik Konum: Malta, Akdeniz’in ortasında, Sicilya’nın güneyinde yer alıyordu. Osmanlı İmparatorluğu için bu ada, Avrupa’ya yapılacak seferler ve Akdeniz ticaret yollarını kontrol etmek için stratejik bir noktadaydı.
- Saint Jean Şövalyeleri’nin Varlığı: Malta, 1530 yılında Kutsal Roma İmparatoru V. Karl tarafından Saint Jean Şövalyeleri’ne verilmişti. Şövalyeler, burada güçlü bir savunma hattı kurarak Osmanlı deniz ticaretine ve kıyı yerleşimlerine karşı saldırılar düzenliyorlardı.
- Osmanlı’nın Akdeniz’deki Hedefleri: Osmanlı İmparatorluğu, Akdeniz’deki hakimiyetini genişletmek ve Hristiyan dünyasının ileri karakollarından biri olan Malta’yı ele geçirerek Avrupa’ya karşı stratejik bir üstünlük sağlamak istiyordu.
Kuşatmanın Başlaması
- Hazırlıklar: Osmanlı İmparatorluğu, Malta’ya yönelik büyük bir saldırı için hazırlıklara başladı. Donanma, Osmanlı’nın tecrübeli denizcisi Turgut Reis ve Paşa Mustafa Paşa’nın komutasında toplandı. Yaklaşık 40.000 askerden oluşan bir ordu hazırlandı.
- İlk Çıkarma: Osmanlı donanması, 18 Mayıs 1565’te Malta’nın güney kıyılarına çıkarma yaptı. Şövalyeler, Osmanlı’nın bu hamlesine karşı hazırlıklıydılar ve savunma için stratejik noktaları tahkim etmişlerdi.
Kuşatma Süreci
- İlk Çatışmalar: Osmanlı kuvvetleri, Saint Elmo Kalesi’ni hedef aldı. Bu kale, Malta’nın Büyük Liman’ını kontrol eden stratejik bir konumdaydı. Şiddetli çatışmalar sonucunda Osmanlı kuvvetleri, 23 Haziran’da kaleyi ele geçirdi.
- Merkezi Savunma Hatları: Şövalyeler, Saint Angelo, Saint Michael ve Birgu’daki (bugünkü Vittoriosa) savunma hatlarına çekildi. Osmanlı ordusu, bu savunma hatlarına karşı yoğun saldırılar başlattı.
- Osmanlı’nın Kayıpları ve Direniş: Saint Jean Şövalyeleri, kalelerden ve savunma hatlarından yapılan karşı saldırılarla Osmanlı kuvvetlerine ağır kayıplar verdirdi. Özellikle Turgut Reis’in ölümü, Osmanlı kuvvetleri için büyük bir darbe oldu.
Kuşatmanın Sonuçlanması
- Takviye Kuvvetlerin Gelmesi: Ağustos ayında, Avrupa’dan beklenen yardım kuvvetleri gelmeye başladı. Sicilya’dan gelen takviye kuvvetler, şövalyelere destek sağladı.
- Osmanlı’nın Geri Çekilmesi: Takviye kuvvetlerin ve yoğun direnişin etkisiyle Osmanlı kuvvetleri moral kaybı yaşadı. 8 Eylül 1565’te, Osmanlı ordusu kuşatmayı kaldırarak geri çekilmek zorunda kaldı.
- Zafer ve Sonuçlar: Kuşatma, Saint Jean Şövalyeleri ve Avrupa için büyük bir zafer olarak kabul edildi. Malta’nın savunulması, Osmanlı İmparatorluğu’nun Akdeniz’deki genişleme planlarını durdurdu ve Avrupa’nın moralini yükseltti.
Kuşatmanın Etkileri
- Şövalyelerin Prestiji: Saint Jean Şövalyeleri, bu zaferle büyük prestij kazandı. Malta’nın savunması, Avrupa’da kahramanlık öyküleriyle anlatıldı.
- Malta’nın Stratejik Önemi: Malta, Osmanlı saldırısına karşı direnişin sembolü haline geldi ve Akdeniz’deki Hristiyan savunma hattının kritik bir parçası oldu.
- Osmanlı’nın Akdeniz Politikaları: Bu yenilgi, Osmanlı İmparatorluğu’nun Akdeniz’deki genişleme politikalarını yeniden değerlendirmesine neden oldu. Osmanlı, daha çok karasal genişlemelere ve başka denizlerdeki stratejik hedeflere odaklandı.
Malta Kuşatması, Saint Jean Şövalyeleri’nin askeri direnişinin ve stratejik savunma kabiliyetlerinin bir kanıtı olarak tarihe geçti. Bu kuşatma, Akdeniz’deki güç dengelerini ve Osmanlı-Hristiyan dünyası arasındaki çatışmaların seyrini belirleyen önemli bir olaydır.
